O projekcie

Projekt „Kapsuła Pamięci. Biszcza 1939–1945” był realizowany przez Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji w Biszczy od 24 lipca do 20 listopada 2025 roku, w ramach programu grantowego

„Patriotyzm Jutra”, dofinansowanego przez Muzeum Historii Polski w Warszawie.

Cel projektu:

• Stworzenie cyfrowego archiwum lokalnych wspomnień i dokumentów związanych z II wojną światową, aby zachować je dla przyszłych pokoleń.

Działania realizowane w ramach projektu

Aby dotrzeć do mieszkańców, zaangażować różne pokolenia i stworzyć przestrzeń do rozmowy o lokalnej historii, w ramach projektu zorganizowano szereg wydarzeń:

Spotkania autorskie – dla dzieci, młodzieży i dorosłych, prowadzone przez autorów literatury wojennej (Paweł Beręsewicz, Renata Piątkowska, Joanna Jax). Spotkania pozwalały poznawać tematykę II

wojny światowej poprzez opowieści literackie, pobudzały refleksję nad historią, pamięcią i doświadczeniami ludzi żyjących w czasie wojny.

Warsztaty komiksowe dla młodzieży – podczas których młodzi uczestnicy poznawali metody opowiadania historii poprzez obraz i tworzyli prace inspirowane losami mieszkańców Biszczy.

Konkurs plastyczny dla dzieci – pozwalający najmłodszym w twórczy sposób zmierzyć się z tematyką lokalnej historii i pamięci.

Warsztaty międzypokoleniowe – spotkania, na których  wspólnie odkrywano przeszłość, dzieląc się wspomnieniami, pytaniami i refleksjami.

Spacer historyczny – poprowadzony śladami miejsc związanych z wydarzeniami z lat 1939–1945, umożliwiający poznanie historii Biszczy w przestrzeni, w której się działa.

Te działania miały jeden wspólny cel: zebranie jak najpełniejszego obrazu przeszłości i udostępnienie go w formie Kapsuły Pamięci, dostępnej dla współczesnych i przyszłych mieszkańców naszej gminy.

Zawartość Kapsuły Pamięci

Opracowania historyczne

Specjalnie na potrzeby projektu przygotowano opracowania, które porządkują wiedzę o regionie i osadzają indywidualne relacje w szerszym kontekście historycznym:

Stanisław Maksimiec – Działania militarne na Ziemi Biłgorajskiej: wrzesień 1939 – maj 1945

Piotr Szabat – Okres okupacji niemieckiej w latach 1939–1944 na terenie Lubelszczyzny

Wspomnienia i przekazy rodzinne

Wspomnienia Jana Kulińskiego – przekazane przez wnuczka Arkadiusza Kulińskiego

Wspomnienia Mieczysława Kiszczaka – wywiad, przeprowadzony przez wnuczkę Agnieszkę Kiszczak

Wspomnienia Jana Szymanika – wywiad przeprowadzony przez Ewę Szabat z Biblioteki Publicznej w Biszczy

Wspomnienia Sebastiana Mirka – wywiad przeprowadzony przez Ewę Szabat z Biblioteki Publicznej w Biszczy

Wspomnienia Stanisława Hubki, syna Michała Hubki - wywiad przeprowadzony przez Ewę Szabat z Biblioteki Publicznej w Biszczy

 Zeszyty Jana Grelaka zawierające „Historię Bukowiny” – przekazane przez Krystynę i Józefa Makuchów

Wspomnienia Katarzyny Matraszek z domu Bulicz – przekazane przez Tadeusza Kożuszka

Materiały wizualne i archiwalne

Zdjęcia Juliana Kniazia z okresu II wojny światowej – ze zbiorów CATL przy Bibliotece Publicznej w Biszczy

Dokumenty rodzinne Katarzyny i Andrzeja Fusów – przekazane przez wnuczka Andrzeja Fusa

Dokumenty rodzinne Stanisława Hubki

Wybrane prace plastyczne z konkursu "Rodzinne historie - wojna widziana oczyma dziecka"

Historia wysiedlenia Bukowiny w komiksie na podstawie wspomnień Jana Grelaka 

Historia wysiedlenia Biszczy w komiksie na podstawie wspomnień Mieczyslawa Kiszczaka

Podziękowania

Składamy serdeczne podziękowania wszystkim osobom i rodzinom, które przekazały swoje wspomnienia, dokumenty i pamiątki, umożliwiając stworzenie Kapsuły Pamięci „Biszcza 1939–1945”.

Dziękujemy także wszystkim, którzy wsparli realizację projektu swoją wiedzą, zaangażowaniem, pracą i pasją do historii.